Dashboard psychologie

10 oktober 2017
Dashboard psychologie

Smaken verschillen" is een argument wat vaak naar voren komt bij discussies over vormgeving van dashboards en rapporten. Voor een deel is persoonlijke voorkeur van belang voor vormgeving, maar belangrijker is rekening te houden met de sterke en zwakke punten van de menselijke waarneming.

Gestalt principes

De wetten van de menselijke (visuele) waarneming zijn begin vorige eeuw onderzocht en beschreven door een groep Duitse psychologen, wat heeft geresulteerd in de zogenaamde Gestalt principes of Gestalt wetten. Gestalt is de Duitse term voor "georganiseerde" of "gehele" vorm. Het centrale idee achter Gestalt is dat de som der delen groter is dan de afzonderlijke delen. Met andere woorden: het geheel (de auto) heeft een andere en ook grotere betekenis dan de afzonderlijke onderdelen (banden, lak, ramen, metaal, etc).

Voor het effectief ontwerpen van een dashboard zijn de volgende Gestalt wetten van belang:

• Wet van gelijkheid: Elementen die op elkaar lijken worden gegroepeerd. Elementen die veel van elkaar verschillen worden als aparte elementen waargenomen;
• Wet van nabijheid: Elementen die zich dicht bij elkaar bevinden, worden als groepen gezien. Elementen die zich ver van elkaar bevinden worden als onafhankelijk waargenomen;
• Wet van geslotenheid: Elementen die omrand worden door een lijn worden als geheel gezien. Elementen die doorkruist worden door een lijn worden als aparte elementen waargenomen. Een voorbeeld is afbeelding 2: er staan in deze afbeelding 2 assen welke de indruk geven dat er een "gesloten" rechthoek bestaat waarbinnen de grafiek afgebeeld is.
• Wet van continuïteit: De vorm van een element wordt voortgezet zoals deze is begonnen.
• Wet van eenvoud: Elementen worden waargenomen in de meest eenvoudige vorm: minste cognitieve inspanning heeft de voorkeur.

Nieuwsgierig naar de hele blog? Lees dan hier verder.

(Bron: Nova Silva)

Training Datavisualisatie

Tijdens de training Datavisualisatie, die onder andere op 21 en 22 november plaatsvindt, komen deze Gestalt principes uitgebreid aan bod en leert u waar u rekening mee moet houden bij het ontwerpen van een dashboard. U leert uit welke onderdelen een datavisualisatie bestaat en welk type tabel/grafiek het beste werkt in een bepaalde situatie. U gaat zelf aan de slag met rapporten en dashboards zodat u leert hoe u de ontwerpprincipes het beste kunt toepassen.

Bekijk hier het programma